Boekhouden is het systematisch vastleggen van alle financiële transacties van uw onderneming, van elke factuur tot elk bonnetje. Als zelfstandige of freelancer in Nederland bent u hiertoe wettelijk verplicht op grond van de Algemene wet inzake rijksbelastingen. Een goede boekhouding geeft u grip op uw cashflow, maakt uw belastingaangifte eenvoudiger en helpt u groeikansen te zien.

Wat zijn de basisbegrippen van boekhouden?

Boekhouden draait om een beperkt aantal kernbegrippen die u steeds terugziet. Zodra u deze begrippen kent, begrijpt u elke factuur, elk rapport en elke belastingaangifte veel sneller.

• Inkomsten: alle bedragen die u ontvangt voor geleverde diensten of producten, ook wel omzet genoemd.
• Uitgaven: alle kosten die u maakt voor uw onderneming, zoals huur, software en materialen.
• Activa: alles wat u bezit en wat waarde heeft, zoals uw laptop, bankrekening of openstaande facturen.
• Passiva: alle schulden en verplichtingen, zoals een lening of nog te betalen facturen aan leveranciers.
• Balans: een overzicht dat laat zien dat activa altijd gelijk zijn aan passiva plus eigen vermogen.
• Winst- en verliesrekening: een overzicht van alle inkomsten en uitgaven over een periode, waaruit de winst of het verlies blijkt.
• Grootboek: de centrale registratie van alle boekingen, geordend per rekening.
• Journaalpost: de boeking waarmee u een transactie vastlegt, altijd met een debet- en een creditzijde.

Een praktisch voorbeeld: u stuurt een factuur van € 1.500 aan een klant. U boekt dit als inkomsten aan de creditzijde en als een openstaande vordering aan de debetzijde. Zodra de klant betaalt, verdwijnt de vordering en stijgt uw banksaldo.

Tip: maak een eenvoudig rekeningschema met aparte rekeningen voor omzet, kosten, btw te betalen en btw te vorderen. Zo ziet u in één oogopslag hoe uw onderneming ervoor staat.

Enkelvoudig of dubbel boekhouden?

Enkelvoudig boekhouden registreert alleen inkomsten en uitgaven, vergelijkbaar met een kasboek. Dubbel boekhouden legt elke transactie op twee plaatsen vast: debet en credit. Voor de meeste freelancers volstaat enkelvoudig boekhouden, maar het is goed om het verschil te kennen naarmate uw onderneming groeit.